De voorbije Flame missie verwoord door Tom

flame team jan 2013Ruim een week geleden zocht ik in -5 graden mijn bijzondere (medisch/militair) reisgezelschap op in België. Een bus, twee treinen, een overnachting in Mechelen, een trein, een vliegtuig, een overnachting in Ouagadougou, een 5 uur durende autorit en 36 uur later komen we aan op de locatie waar we een brandwonden-operatiekwartier gaan realiseren: het militaire kamp in Bobo Dioulasso (Burkina Faso). Op dit stuk grond staat al een soort van ziekenzaal waar men nu dus geen operaties kan/mag uitvoeren. In Bobo is het net als in Nederland hartje winter en lopen sommige Burkinabezen in warme jassen met wanten en een muts. Let op, het is dan 36 graden! Tijdens mijn bezoek mocht ik deel uitmaken van de stichting NGO Flame die kosteloos hulp verleent aan mensen met brandwonden die zich om wat voor reden dan ook geen zorg kunnen veroorloven. Mijn taak daar was het begeleiden van het bouwproces van het te realiseren operatiekwartier. De afgelopen dagen heb ik mezelf bezig gehouden met het in kaart brengen van het betreffende terrein, het inmeten/intekenen van de bestaande bebouwing, het analyseren van Afrikaanse bouwconstructies en materialen, les volgen in Afrikaanse bouwstijl,

het ontwerpen van een voorlopige indeling van het ziekenhuis, het doorspreken van de plannen met een lokale aannemer en lopende referentieprojecten van de betreffende aannemer bezocht. Dit uiteraard samen met het medisch team en het hoofd van de medische tak van het Burkinabese leger. Tussen het werk door heb ik verschillende unieke mensen mogen ontmoeten en de meest uiteenlopende dingen gedaan: een Afrikaanse kerkmis bezocht, door de straten en markten van Bobo en Ouaga gestruind, om 6 uur ‘s morgens hardlopen met mijn gepensioneerde-militaire-kameraden, Feestvieren met de Burkinabezen toen hun Nationale Elftal in de laatste seconde de 1-1 binnenschoot tegen Nigeria in de Afrika Cup, Een groep Nederlandse militairen ontmoet die in Burkina waren voor een oefening, schitterende dingen gezien, maar helaas ook minder mooie dingen gezien én gehoord die je raken tot op het bot of soms nog dieper en je het gevoel geven alsof je een stomp in je maag krijgt. Na deze leerzame ervaring ben ik onder de indruk geraakt van de spontaniteit, dankbaarheid en blijheid van de Burkinabezen en het geweldige werk dat het medisch team daar al jaren verricht! Mocht je interesse hebben in het werk dat deze stichting verricht, benieuwd zijn naar de bouw van het ziekenhuis of gewoon de stichting willen steunen check dan de volgende site (www.ngoflame.be) of like ons op facebook!

Tom Kwakman

Met hoofd hier, twee voeten daar, en het hart ginder

Jaja…multitasking kunnen we dat noemen. Kriebel stond dit weekend met een voet in de Ardennen, één in Burkina Faso, met het hoofd al op Nagt 2 februari, en met de gedachten bij Cyrano die mij helemaal aan het inpalmen is…
What can I say over de voorbije 48 uur…? Wel..dat ik een nachtje naar de Ardennen ben geweest en er helemaal tot rust gekomen ben samen met mijn Braven ‘au Bord de la Source’. U mag daar binnenkort een uitgebreid verslag van verwachten, maar ik ga nu eerst Tamtammeke maken en stukje Streekkrant en ik ga mijn voorlaatste Nagtrepetitie van vanavond intensief voorbereiden ook. Maar eerst heb ik alle berichtgeving uit Burkina gegroepeerd en online gezet, en er zitten zo’n mooie verhalen bij. Geen 100% good news show. Gewoon de realiteit met zijn mooie en zijn rauwe kanten. De eerlijkheid waarmee Michel en Luc bericht geven is trouwens een van de redenen waarom ik mij voor Flame heb geëngageerd. Hoed u voor mensen die alleen de mooie kant van het verhaal vertellen, vind ik. Soit, lees mee. Groeten aan allen. Prettige werkweek.

Zaterdag 19 januari 2013
Het verslag van de dag loopt binnen in sms’en tussen 9.23 PM en 10.04pm
“Om 8.30am vertrokken naar het ziekenhuis. Echt alles meegenomen, we waren helemaal klaar voor de geplande drie operaties. Tegen 10.30 pas werd de discussie afgesloten en was het personeel het eens met de operatie van de EERSTE patiënt. Dat voorspelde niet veel goeds…We hebben de patiënt gegreft en terwijl ook onze nieuw Major – we noemen hem Abdullah – opgeleid in de OK-verpleegkunde.
Tot nu toe zorgde Eugène altijd voor alles wat OK was, maar die was weggeroepen naar zijn dorp omdat daar de gemeenteraad werd samengesteld en hij is zowaar verkozen! Zijn ambitie is er burgemeester te worden. Ik vertelde Tom vandaag hoe wij Eugène leerden kennen.
Eugène was op het ogenblik van de ramp bij de militaire optocht de Major van het militaire kamp én verpleegkundige in het OK. Alles passeerde toen langs hem. Hij zorgde ervoor dat het materiaal gesteriliseerd was, assisteerde, vertaalde voor de patiënten, gaf advies of lichtte de achtergrond van de patiënt toe. Hij kende IEDEREEN en was met zijn slordige 95kg onze ‘manus’ van alles. Luc en ik kennen hem het beste wanneer hij badend in het zweet met zijn soms verkrampte glimlach het beste van de dag probeerde te maken. En Eugène… Hij was toen nog iets…
Hij was ook de vader van twee van de slachtoffertjes. Zijn zoon én dochter lagen op de intensieve. Zelfs tijdens de operaties die bij zijn kinderen moesten gebeuren blijf hij superprofessioneel, terwijl wij wel konden zien dat hij dan erg diep moest gaan. Hij gaf zich voor al de slachtoffers, altijd. Ook jaren later nog. Eugène heeft er altijd voor gezorgd dat het brandwondencentrum draaide.
Nu is er dus Abdullah. Nieuw maar met Jean Noel erbij tijdens de OK was dat natuurlijk goed te doen. Minder goed ging de samenwerking met de plaatselijke ‘anesthesist’. Eigenlijk een verpleegkundige die er van bij de aanvang op uit was de operaties uit te stellen. ‘Niet Leuk’ zou Facebook zeggen…Maar we zijn er door geraakt. Onze eerste patiënt hebben we niet echt kunnen behandelen zoals gepland maar we hebben Abdu wel voldoende kunnen tonen en aanleren hoe hij volgende week het werk kan verder zetten.
Ondertussen…is het materaail uit de containers gestockeerd. Luc heeft titanenwerk verricht. Toen ik mij vandaag even een idee probeerde te vormen van wat waar stond, realiseerde ik mij pas de ware omvang van wat hij in twee dagen een bestemming heeft gegeven. Zonder hem was hier niets, noppes, nada…Tien jaar geleden belde ik hem wakker. Hij had de hele nacht gevlogen, komende van Burkina. Of hij die avond mee terug ging? (Na veel discussie had de commandant van het hospitaal toen toegestaan dat we met twee mochten terug keren om er verder te werken.) Enkele uren later stonden wij in Melsbroek. Tien jaar later opereer ik nog altijd in Burkina Faso bij de gratie van al het werk dat Luc achter mijn rug verzet. Mijn enige verdienste is dat ik hem toen al naar waarde schatte.
Hamza is op bezoek gekomen!!!! Zo lang geleden dat we dat mooi ventje nog gezien hebben! Zo’n flinke jongen met zo’n leuke lach. Dankbaarheid kan je soms op zo’n onverwachte momenten overvallen. (Zo geweldig was het vandaag in de OK niet verlopen. We konden zelfs klagen over het gebrek aan inzet daar maar dan zie je Hamza.) Ik herkende hem onmiddellijk. Zijn mama noemde mijn naam. We begrepen elkaar direct. Raar…zo lang geleden, ik zou het moeten uitrekenen hoe lang.
Hamza kwam zijn been tonen dat een ernstige te opereren vergroeing vertoont. We hebben afgesproken dat we dat de volgende missie zullen doen. Ik zou er dan trouwens graag Bert bij hebben want dat wordt een behoorlijk zware ingreep en dan is het leuker daar samen aan te werken.
Via Hamza’s mama kwamen de problemen in het schooltje weer ter sprake en zo rolde de dag uit van materiaalbeheer voor de operatiezaal naar materiaalbeheer voor de schoolinfrastructuur…
Het was …een Burkinadag…
Dikke groeten aan allen van ons allen.”
*******
Zondag 20 januari 2013 11.21 pm
Het onmogelijke is gebeurd. Wifi was in the house. Volgend bericht is dan ook helemaal per mail binnengekomen. En lees zowaar…de Flameboys zijn naar de mis geweest:
“Vandaag stond helemaal in het teken van cultuurbeleving. ..Onder het motto ‘ik ga waar jij gaat’ ben ik Luc, en zijn wij uiteindelijk alle vier gevolgd, naar de zondagsmis!”

(aan de toon van Michels berichtgeving hier moet dat een hele prestatie geweest zijn, dit terzijde)

Ik heb er mij geen vragen bij gesteld, het had waarschijnlijk iets te maken met de contacten met de pastoor van Lummen die we van hier kennen?! Whatever. Wij naar de mis. We waren goed op tijd en zaten wat achteraan, maar niet te opvallend helemaal achteraan. De kerk zat echt helemaal vol.
Net voor de aftrap valt mij op dat aan onze kant alleen vrouwen zitten – en wij dus – en aan de andere kant de mannen. De zuster achter ons snel hierover geïnterpelleerd en ja hoor er zaten nog wel een of twee mannen aan onze kant… Great.
Het was zoals je het je voorstelt. Met trommels en een koor waarvan minstens 1 vrouw met een akelig hoge of liever schelle stem die wiegend de glorie van god en alle heiligen afdwingen. Mensen die spontaan in de handen klappen. Witte, Allez blanke priesters, echt blanke – bij ons zitten dan zwarte?! die kwistig zijn met de miswijn en dus 10min lang aan hun beker zitten. Bij de aanvang werd een lijst opgedramd waarvoor we vandaag gingen bidden en op het eind kwam een lijst praktische mededelingen en aankondigingen van feesten. Best boeiende belevenis…

Daarna naar het dispensarium voor enkele verbanden. Vooral een meisje dat ik gisteren behandelde moesten we even goed bekijken op complicaties. Na zo’n uitgebreide ingreep lopen ze risico op binnendringen van bacteriën via de wonden. Vandaar.

Tegen de middag kregen we dan bezoek van drie Nederlandse militairen. De medische ploeg van een bataljon Nederlanders die hier Burkinabese militairen komen opleiden. Het verplichte grapje over Tom de Volendammer die geen Nederlander is, uiteraard… Een ‘klapje’ met elkaar gedaan, dan nog even op Jean gewacht die uiteraard wat langer met hen moesten overleggen en dan met Jean, zijn vrouw en de kleine Jean-Julien en dochter Marie-Ange naar een restaurant op een berg buiten Bobo geweest. Prachtig, langs een steengroeve, rustig in de heuvels, lekker en veel eten. Vooral de gebakken banaan was mjam!

Deze namiddag wat gewandeld in de stad. En nu in het wifi restaurant proberen deze mail teversturen. Het plan morgen? Verbanden wisselen en dan vertrek naar Ouagadougou…
De groeten van de gasten!!!”

Michel